Monday, December 3, 2018

Διδασκαλία επίλυσης συγκρούσεων


- Πόσο συχνά παρατηρούμε στα σχολεία μας περιστατικά βίας ανάμεσα στους μαθητές μας;
- Αρκετά θα έλεγα ως μάχιμος εκπαιδευτικός.
- Πώς τα αντιμετωπίζουμε;
- Συνήθως με την επιβολή κάποιας τιμωρίας.
- Πώς θα ήταν τα πράγματα αν λειτουργούσαμε προληπτικά για να αποτρέψουμε ανεπιθύμητες συμπεριφορές από τους μαθητές;  Ίσως καλύτερα;
- Πολύ καλύτερα σύμφωνα με έρευνες που αφορούν την πρόληψη της βίας και παραβατικότητας στα σχολεία.

Την περσινή σχολική χρονιά είχα να διαχειριστώ συχνά καταγγελίες από μαθητές για ανεπιθύμητες συμπεριφορές από συμμαθητές τους. Αποφάσισα να προχωρήσω στη διδασκαλία του «αυτοελέγχου».  Η πορεία διδασκαλίας βασίστηκε στο ακόλουθο διδακτικό μοντέλο:
  • Ο εκπαιδευτικός ΔΕΙΧΝΕΙ την επιθυμητή συμπεριφορά.
  • Ο εκπαιδευτικός ΚΑΘΟΔΗΓΕΙ τα παιδιά στην εφαρμογή της συμπεριφοράς λέγοντάς τους τι βήματα να εφαρμόσουν και πώς να τα εφαρμόσουν.
  • Ο εκπαιδευτικός ΕΛΕΓΧΕΙ δίνοντάς τους πολλές ευκαιρίες για εξάσκηση (δυάδες, ομάδες, ατομικά)
  •       Ο εκπαιδευτικός παρέχει ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΘΕΤΙΚΗ και ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΗ  ανατροφοδότηση (π.χ. Ναι! Κατάφερες να χειριστείς μόνος σου τη σύγκρουση!» Μπράβο που έκανες επιλογές από τον τροχό! Έδειξες αυτοέλεγχο.»

Αναλυτικά:

  1. Αρχικά ενημέρωσα τους μαθητές για το στόχο του μαθήματος: Να μάθουμε πώς διατηρούμε τον αυτοέλεγχό μας.
  2. Συζητήσαμε τη σημασία που έχει να διατηρούμε τον αυτοέλεγχό μας για τη δική μας ασφάλεια αλλά και για την ασφάλεια των υπολοίπων αλλά και τα αποτελέσματα που μπορεί να προκαλέσει η απώλεια αυτοελέγχου.
  3. Παρουσιάσαμε τα βήματα του αυτοελέγχου σε εικόνα:

Διατηρώ τον αυτοέλεγχο σημαίνει:
Σταματώ ό,τι κάνω.
Κρατώ τα χέρια και τα πόδια στον εαυτό μου.
Μετρώ μέχρι το 10.
Σκέφτομαι (Είναι ήπια ή σοβαρή ενόχληση;)
Αποφασίζω πώς θα το διαχειριστώ.




Διακρίναμε τις συμπεριφορές σε ήπιες και σοβαρές ως ακολούθως:
ΗΠΙΑ ΕΝΟΧΛΗΣΗ (γέλια, πειράγματα, αγγίγματα, μικροενοχλήσεις): Δοκιμάζω 2 από τις επιλογές από τον Τροχό Επίλυσης Συγκρούσεων
ΣΟΒΑΡΗ ΕΝΟΧΛΗΣΗ (βρισιές, σωματική/λεκτική επίθεση, βία, κινδυνεύει κάποιος): Απομακρύνομαι και ζητώ βοήθεια από τον δάσκαλο.





       Παρουσιάσαμε τον Τροχό Επίλυσης Συγκρούσεων  για διαχείριση των ήπιων συμπεριφορών και ακολούθως τον τρόπο που πρέπει να αντιδράσουμε σε περίπτωση σοβαρής ενόχλησης. 



Συζητήσαμε με τους μαθητές παραδείγματα και αντιπαραδείγματα της επιθυμητής συμπεριφοράς. «Πέστε μου παραδείγματα που δείχνουν ότι κάποιος έχει καταφέρει να διατηρήσει τον αυτοέλεγχό του». «Πέστε μου παραδείγματα που δείχνουν ότι κάποιος δεν έχει καταφέρει να διατηρήσει τον αυτοέλεγχό του».

       Ακολούθως παρουσίασα κάποια σενάρια με διάφορες καταστάσεις που συχνά παρατηρούμε στα σχολεία και ζήτησα από τους μαθητές να διακρίνουν αν είναι επιθυμητή η διαχείριση του περιστατικού ή όχι. Σε περίπτωση που υπάρχει ανεπιθύμητη διαχείριση ενός περιστατικού στο σενάριο οι μαθητές καλούνταν να αναφέρουν τον τρόπο με τον οποίο θα έπρεπε να γίνει η διαχείριση της σύγκρουσης.