Friday, July 1, 2016

Εκφοβιστική συμπεριφορά - 'Ένα σχέδιο εργασίας για ευαισθητοποίηση των παιδιών

Φέτος εργάστηκα με μαθητές Δ΄ Δημοτικού. Στο τμήμα μου είχα 13 αγόρια και 8 κορίτσια. Παρόλο που ήταν υπέροχα παιδιά και δουλέψαμε πολύ όμορφα έτυχε να αντιμετωπίσουμε κάποια περιστατικά εκφοβιστικής συμπεριφοράς. Ανάμεσα στα κορίτσια ήταν ένα εξαιρετικό παιδί, πολύ ώριμο κορίτσι, πολύ καλή μαθήτρια με πολλά ταλέντα. Αυτά τα χαρίσματά της ήταν που προκάλεσαν τη ζήλια κάποιων κοριτσιών από το τμήμα που την στοχοποίησαν.  Θέλοντας να περάσω κάποια μηνύματα στους μαθητές μου οργάνωσα ένα μάθημα γύρω από μια εικόνα. Θα ήθελα να το μοιραστώ μαζί σας. Ίσως φανεί χρήσιμο και σε άλλους εκπαιδευτικούς.

Αρχικά τους έδωσα την παρακάτω εικόνα σε μια σελίδα Α4 (η εικόνα βρισκόταν στο κέντρο ενώ γύρω γύρω η σελίδα ήταν άδεια για να μπορέσουν αργότερα να γράψουν).  




Ζήτησα από τα παιδιά να περιγράψουν την εικόνα, να κάνουν υποθέσεις για το τι συμβαίνει και γιατί συμβαίνει. Τους ζήτησα να υποθέσουν τα συναισθήματα των προσώπων που εμφανίζονται στην εικόνα. Επισήμανα τη  φιγούρα του αγοριού που απλώς κοιτάει χωρίς να παίρνει θέση και ζήτησα από τα παιδιά να την κρίνουν. Ζήτησα από τα παιδιά να ονομάσουν αυτό που συμβαίνει στην εικόνα (κοινωνικός εκφοβισμός, λεκτικός εκφοβισμός) και να δώσουν κι άλλα παραδείγματα από τη ζωή τους στο σχολείο που μπορούν να εμπίπτουν σε αυτή την συμπεριφορά. Οι μαθητές υποδυόμενοι το κορίτσι της εικόνας είχαν την ευκαιρία να εκφράσουν τα δικά τους συναισθήματα και τις δικές τους σκέψεις πιο ελεύθερα σε σχέση με το αν μιλούσαν για τον εαυτό τους.

Για να βεβαιωθώ ότι μπορούν να αντιληφθούν τη διαφορά ανάμεσα σε κάτι που θεωρείται αστείο ή εκφοβιστική συμπεριφορά τους διάβασα δύο παραδείγματα και τους ζήτησα να εξηγήσουν αν τα δύο παραδείγματα θεωρούνται εκφοβιστική συμπεριφορά δικαιολογώντας την άποψη τους. Τα παραδείγματα είναι τα ακόλουθα:

Παράδειγμα 1: Ο Αντώνης και ο Βασίλης είναι δύο παιδιά στο ίδιο τμήμα. Και στους δυο αρέσουν οι πλάκες. Χθες ο Βασίλης πέταξε ένα κομματάκι σβηστήρι στον Αντώνη την ώρα που διάβαζε ανάγνωση. Σήμερα, ο Αντώνης κόλλησε ένα αυτοκόλλητο στην πλάτη του Βασίλη την ώρα που έγραφε στον πίνακα. Όλη η τάξη άρχισε να γελά, ακόμα και ο Βασίλης!  (Δεν υπάρχει εκφοβισμός από κανένα γιατί οι δύο συμμαθητές κάνουν αστεία μεταξύ τους διασκεδάζοντας και οι δυο).

Παράδειγμα 2: Η Κλαίρη είναι μαθήτρια της Ε΄ τάξης. Είναι ψηλή, δυναμική και της αρέσει να είναι η αρχηγός της παρέας. Η Δέσποινα είναι μια άλλη μαθήτρια της Ε΄ τάξης. Έχει καλή επίδοση στα μαθήματα. Έχει μερικές φίλες αλλά δεν είναι πολύ δημοφιλής. Μιλά χαμηλόφωνα και είναι κάπως ντροπαλή. Η Κλαίρη αγνοεί τη Δέσποινα και τις τελευταίες βδομάδες παροτρύνει τα υπόλοιπα παιδιά να μην της δίνουν σημασία. Σχεδόν καθημερινά, τους λέει να μην την κάνουν παρέα και διαδίδει άσχημα πράγματα για τη Δέσποινα. Σαν αποτέλεσμα, η Δέσποινα νιώθει πολύ άσχημα και στα διαλείμματα μένει μόνη. Δεν καταλαβαίνει τι έκανε η ίδια για να της συμβαίνει αυτό.

Οι μαθητές κατάφεραν να διακρίνουν πότε μια συμπεριφορά εμπίπτει στα όρια του εκφοβισμού και να επεξηγήσουν χρησιμοποιώντας τα πιο πάνω παραδείγματα.

Ακολούθως οι μαθητές παρακολούθησαν το πιο κάτω βίντεο εντοπίζοντας ομοιότητες με την εικόνα που τους δόθηκε αρχικά. 




Στη συνέχεια ζήτησα από τους μαθητές στο κενό χώρο της σελίδας Α4 στην οποία υπήρχε η εικόνα να γράψουν λέξεις που τους έρχονται στο μυαλό . Οι μαθητές ανακοίνωσαν τις λέξεις που έγραψαν και εκείνο που διαπιστώσαμε είναι ότι όλοι οι μαθητές χρησιμοποίησαν λέξεις με αρνητική σημασία. Αυτό μας οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η εκφοβιστική συμπεριφορά μόνο αρνητικά συναισθήματα μας προξενεί. 

Ζήτησα από τους μαθητές να εισηγηθούν τρόπους με τους οποίους οι ηρωίδες (το κοριτσάκι στην εικόνα και το κορίτσι στο βίντεο) μπορούν να αντιμετωπίσουν την εναντίον τους εκφοβιστική συμπεριφορά. Από αυτά που εισηγήθηκαν οι μαθητές δώσαμε έμφαση στην εισήγηση  "να μιλήσω στους γονείς μου, στους δασκάλους μου ή σε κάποιο μεγάλο που εμπιστεύομαι". Τις εισηγήσεις των μαθητών τις κατέγραψα στον πίνακα και στη συνέχεια οι μαθητές ετοίμασαν ένα έντυπο που είτε θα μπορούσε να αναρτηθεί στην πινακίδα του σχολείου είτε θα μπορούσε να δοθεί στους μαθητές του σχολείου. Στόχος να ενημερώσει τους μαθητές του σχολείου για τους τρόπους αντιμετώπισης της εκφοβιστικής συμπεριφοράς.

Ολοκληρώνοντας το μάθημα έδωσα στους μαθητές μια σελίδα Α4 με ένα άδειο τετράγωνο στο κέντρο. Ζήτησα από τους μαθητές να ετοιμάσουν τη δική τους ζωγραφιά και να δείξουν πώς θα ήθελαν να είναι η συμπεριφορά των παιδιών της εικόνας απέναντι στη συμμαθήτριά τους. Γύρω από τη δική τους ζωγραφιά να γράψουν λέξεις που τους έρχονται στο μυαλό. Ήθελα με την ολοκλήρωση του μαθήματος να μην υπάρχουν αρνητικά συναισθήματα στους μαθητές.


Κάποια άλλα βίντεο που μπορούμε να δείξουμε και να συζητήσουμε με τους μαθητές μας είναι τα ακόλουθα:





0 comments:

Post a Comment