Thursday, January 26, 2017

Τεχνικές που μπορούμε να εφαρμόσουμε στην τάξη μας (Μέρος Α΄)

Πιο κάτω παρουσιάζονται διάφορα εργαλεία-τεχνικές που μπορούμε εμείς οι εκπαιδευτικοί να εφαρμόσουμε στην τάξη μας για να βοηθήσουμε τους μαθητές μας να κατανοήσουν αυτό που διδάσκονται:

1. Συνεργατική συναρμολόγηση  (jigsaw classroom) 
Είναι μια τεχνική συνεργατικής μάθησης.  Αυτή η τεχνική είναι κατάλληλη όταν καλούμαστε με τους μαθητές μας να μελετήσουμε ένα επίμαχο κοινωνικο-επιστημονικό θέμα στο οποίο εμπλέκονται διάφορες ομάδες ανθρώπων (φορείς). Στην τεχνική αυτή,  κάθε μαθητής είναι μέλος σε δύο ομάδες: στην αρχική ομάδα και στην ομάδα εμπειρογνώμων.Η αρχική ομάδα αποτελείται συνήθως από 4 μαθητές μεικτής ικανότητας. Η προς διερεύνηση θεματική περιοχή διαιρείται σε τόσες υποενότητες όσα και τα μέλη της αρχικής ομάδας. Σε κάθε μαθητή ανατίθεται μια μόνο υποενότητα και πρέπει να μετακινηθεί στην ομάδα εμπειρογνωμόνων η οποία αντιπροσωπεύει ένα φορέα και η οποία απαρτίζεται από τους μαθητές που τους έχει ανατεθεί η ίδια θεματική υποενότητα. Μελετούν τις πηγές που τους δίνονται και γίνονται "ειδικοί" στη συγκεκριμένη υποενότητα . Επιστρέφουν στην αρχική τους ομάδα και είναι υπεύθυνοι να ενημερώσουν τα υπόλοιπα μέλη τις πληροφορίες που συνέλεξαν. Με αυτό τον τρόπο όλα τα παιδιά αναγκάζονται να εμπλακούν στη διαδικασία αφού κουβαλούν στους ώμους τους την ευθύνη να ενημερώσουν τα υπόλοιπα μέλη της αρχικής τους ομάδας για τις πληροφορίες που συνέλεξαν όσο βρίσκονταν στην ομάδα εμπειρογνωμόνων. 



2. Να σκεφτείς, να συνεργαστείς, να μοιραστείς! 
Αυτή η τεχνική παρέχει στους μαθητές χρόνο να κάνουν σκέψεις γύρω από ένα θέμα έτσι ώστε να αναπτύξουν τις προσωπικές τους ιδέες και να μοιραστούν στη συνέχεια τις ιδέες τους με ένα συμμαθητή τους, Αρχικά οι μαθητές σκέφτονται την απάντηση που θεωρούν ότι είναι η κατάλληλη για ένα δοσμένο ερώτημα. Στη συνέχεια ο εκπαιδευτικός παραχωρεί χρόνο στους μαθητές να μοιραστούν και να συζητήσουν τις απαντήσεις τους με το διπλανό τους. Ακολούθως οι μαθητές μοιράζονται στις σκέψεις τους στην ολομέλεια της τάξης απ' όπου παίρνουν ανατροφοδότηση. Οι ερωτήσεις πρέπει να είναι καλλιεργούν την αποκλίνουσα σκέψη των μαθητών. Την δραστηριότητα αυτή την εφαρμόζω ιδιαίτερα στα μαθηματικά, κυρίως όταν οι μαθητές πρέπει να λύσουν προβλήματα. Εκείνο που απολαμβάνω περισσότερο σε αυτή τη διαδικασία είναι όταν οι μαθητές έχουν διαφορετική άποψη και ο ένας προσπαθεί να εξηγήσει και να πείσει τον άλλο με επιχειρήματα και να επιλύσουν τη σύγκρουση.

3. 3-2-1
Τελειώνοντας το μάθημα μπορούμε να ζητήσουμε από τους μαθητές μας να μας πουν 3 πράγματα που έμαθαν, 2 πράγματα που τους άρεσαν και για τα οποία θα ήθελαν να μάθουν περισσότερα και μία ερώτηση για κάτι από αυτά που λέχθηκαν στο μάθημα και που δεν το έχουν κατανοήσει πλήρως. Με αυτό την τεχνική βοηθούμε τους μαθητές μας να αναλογιστούν τι έχουν μάθει και τι όχι άρα καλλιεργούμε μεταγνωστικές δεξιότητες. Παράλληλα δίνεται η ευκαιρία στον εκπαιδευτικό να διαπιστώσει πόσο καλά έχουν αφομοιώσει οι μαθητές αυτά που έχουν διδαχθεί.
Η τεχνική αυτή μπορεί να παρουσιαστεί ως ακολούθως: 3 ομοιότητες, 2 διαφορές και 1 ερώτηση για κείμενα που έχουν μελετηθεί ή να χρησιμοποιηθεί ως εισαγωγή σε θέμα που θα διδαχθεί για να διερευνήσει ο εκπαιδευτικός τις προηγούμενες γνώσεις των μαθητών για το συγκεκριμένο θέμα. Μπορεί η δραστηριότητα αυτή να γίνει στην ολομέλεια της τάξης ως ακολούθως. Ο εκπαιδευτικός τοποθετεί σε 3 χαρτόνια στην πινακίδα με τα ερωτήματα που αναφέραμε πιο πάνω και οι μαθητές καταγράφουν σε μικρά χαρτάκια -post it notes- τις απαντήσεις τους και έρχονται και τα τοποθετούν στο αντίστοιχο χαρτόνι. Στη συνέχεια η εργασία αυτή μπορεί να γίνει με φύλλα εργασίας. Ακολουθούν κάποια φύλλα εργασίας με τα οποία μπορείτε να ασκήσετε τους μαθητές σας σε αυτή την τεχνική.

 



4. Ομαδικές εργασίες
Συχνά αναθέτουμε στους μαθητές μας εργασίες σε ομάδες. Για να έχει επιτυχία η εργασία στις ομάδες θα πρέπει να αναθέσουμε ρόλους στους μαθητές ώστε να ενεργοποιήσουμε όλα τα μέλη της ομάδας. Για παράδειγμα μπορούμε να αναθέσουμε σε ένα παιδί στην ομάδα να είναι ο ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ, ο οποίος θα ελέγχει ότι η όλη διαδικασία πραγματοποιείται χωρίς χρονοτριβές ή άλλα εμπόδια και ότι όλα τα παιδιά εργάζονται μέσα στην ομάδα. Ένα δεύτερο παιδί μπορεί να είναι ο ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΣ ο οποίος φροντίζει ώστε η ομάδα να εργαστεί μέσα στα σωστά χρονικά πλαίσια και ο οποίος θα ενημερώσει τα άλλα μέλη όταν ο χρόνος έχει ολοκληρωθεί. Ένα τρίτο παιδί μπορεί να είναι ο ΓΡΑΦΕΑΣ της ομάδας, αυτός που θα κρατά σημειώσεις και θα συμπληρώνει τα έντυπα. Τέλος ένα άλλο παιδί μπορεί να είναι ο ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΣ, αυτός δηλαδή που θα αναλάβει να παρουσιάσει την εργασία της ομάδας. Καλό είναι οι ομάδες μας να αποτελούνται από 3-4 παιδιά. Μπορούμε να ετοιμάσουμε καρτελίτσες τις οποίος θα φορούν οι μαθητές μας και στις οποίες θα αναγράφεται ο ρόλος τους. 

Saturday, January 14, 2017

Εργαλείο «Τι γνωρίζω- Τι θέλω να μάθω- Τι έμαθα»

Ένα πολύ καλό εργαλείο που εισηγούνται οι ερευνητές για κατανόηση του γραπτού λόγου ή ενός θέματος είναι  το «Τι γνωρίζω- Τι θέλω να μάθω- Τι έμαθα» γνωστό και με τον αγγλικό όρο KWL (Know-Want-Learn). 

Συγκεκριμένα, αυτό, είναι μια καρτέλα που αποτελείται από τρεις στήλες στις οποίες οι μαθητές καταγράφουν προϋπάρχουσες γνώσεις γύρω από το θέμα, τις προσδοκίες τους όσο αφορά το θέμα που θα μελετήσουν και τέλος αφού ολοκληρωθεί η μελέτη του θέματος οι μαθητές καταγράφουν τις γνώσεις που πιστεύουν ότι αποκόμισαν από τη μελέτη του θέματος.  

Το συγκεκριμένο εργαλείο, μού φάνηκε ιδιαίτερα χρήσιμο όταν έπρεπε, με τους μαθητές, να επεξεργαστούμε ενότητες για κοινωνικά ή περιβαλλοντικά θέματα. Συγκεκριμένα στη Δ΄ Τάξη το χρησιμοποίησα στις ενότητες για το Νερό, Εμένα Με Νοιάζει (όπου παρουσιάζονται διάφορα περιβαλλοντικά προβλήματα), Το ανθρώπινο θαύμα κ.α.Το ίδιο εργαλείο χρησιμοποίησα και σε μαθήματα Αγωγής Ζωής ή Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Με τη χρήση αυτού του εργαλείου μου δόθηκε η δυνατότητα να πληροφορηθώ τις προηγούμενες γνώσεις των μαθητών για το θέμα που επρόκειτο να μελετήσουμε, να μάθω τις προσδοκίες που είχαν και τις απορίες τους γύρω από το θέμα και να οργανώσω με τέτοιο τρόπο τη διδασκαλία μου ώστε να τους κεντρίσω το ενδιαφέρον και στο τέλος να αξιολογήσω αν επιτεύχθηκαν οι στόχοι του μαθήματος. 




Ψάχνοντας στο διαδίκτυο και μελετώντας για το συγκεκριμένο εργαλείο συνάντησα μια πιο ενημερωμένη μορφή του στην οποία προστίθεται και μια τέταρτη στήλη για καταγραφή των ιδεών των μαθητών γύρω από τις μεθόδους ή τα μέσα που εισηγούνται να χρησιμοποιηθούν για τη συγκέντρωση πληροφοριών ή επίλυση των ερωτημάτων που προκύπτουν  για την υπό μελέτη ενότητα.  Στα μαθήματα Αγωγής ζωής και Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, όπου υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία, θεώρησα ότι θα ήταν καταλληλότερο το εργαλείο με τις τέσσερις στήλες όπου οι μαθητές θα μπορούσαν να καταγράψουν τις εισηγήσεις τους για τρόπους και μέσα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν κατά τη διερεύνηση του υπό μελέτη θέματος. 






Ενώ στην αρχή τα παιδιά συναντούσαν δυσκολία στην συμπλήρωσή του και το πρώτο συμπληρώθηκε στην ολομέλεια της τάξης (με αρκετή βοήθεια από εμένα κυρίως όταν έπρεπε να θέσουν τα ερωτήματά τους για την ενότητα)  στη συνέχεια οι μαθητές εξοικειώθηκαν και μπορούσαν με μεγαλύτερη ευκολία να συμπληρώνει ο καθένας το δικό του σε λιγότερο χρόνο.



Κάνοντας κλικ στις εικόνες μπορείτε να κατεβάσετε τα αντίστοιχα φύλλα εργασίας για δική σας  προσωπική χρήση.

Sunday, September 18, 2016

Εγχειρίδιο: Κατανόηση- Παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου



Η έκδοση αυτή αποτελεί προϊόν εργασίας της ομάδας ελληνικών του Υπουργείου Παιδείας της Κύπρου και αποσκοπεί στη διευκόλυνση του διδακτικού έργου και της μαθησιακής διαδικασίας στο γλωσσικό μάθημα. Περιλαμβάνει διδακτικά εργαλεία (π.χ. στρατηγικές, πρακτικές, διαμεσολαβήσεις, παρεμβάσεις, παιδαγωγικά παιχνίδια) για την κατανόηση και την παραγωγή προφορικών και γραπτών κειμένων. Αρκετά χρήσιμες οι προτάσεις που αναπτύσσονται στο εγχειρίδιο και πολύ βοηθητικές στο έργο του εκπαιδευτικού. 

Κάντε κλικ στην εικόνα για να κατεβάσετε την ψηφιακή έκδοση του βιβλίου.

Friday, August 5, 2016

Πώς να βοηθήσω το παιδί μου στην ανάγνωση;



Η ανάγνωση αποτελεί σήμερα τον κυριότερο τρόπο μάθησης και απόκτησης γνώσεων γι’ αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί μας στα πρώτα στάδια της προσπάθειάς του να μάθει να διαβάζει. Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά μας σε αυτή τους την προσπάθεια; Παρακάτω θα βρείτε ορισμένους πρακτικούς τρόπους με τους οποίους θα μπορέσετε να βοηθήσετε αποτελεσματικά το παιδί σας στα πρώτα του… αναγνωστικά βήματα.
Κανόνας 1: Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης προσπαθήστε να βρίσκεστε στο πλάι του. Τουλάχιστον για τα δύο πρώτα χρόνια του παιδιού στο δημοτικό είναι εξαιρετικά  σημαντικό ο γονιός να βρίσκεται μαζί με το παιδί του στην προσπάθεια που κάνει να μάθει να διαβάζει. Αφιερώστε λίγο χρόνο και καθίστε μαζί του για να το ακούσετε καθώς προσπαθεί να διαβάσει. Όταν καθίσετε μαζί του μπορείτε πιο εύκολα να το παρακολουθείτε αλλά και να βλέπετε το κείμενο που διαβάζει. Αυτό θα σας επιτρέψει να παρέχετε άμεση ανατροφοδότηση όταν απαιτείται.
Κανόνας 2: Αξιοποιήστε τις εικόνες που συνοδεύουν το κείμενο. Οι εικόνες του βιβλίου λειτουργούν συμπληρωματικά για την κατανόηση του κειμένου. Συζητήστε με το παιδί σας τι βλέπει στην εικόνα που συνοδεύει το κείμενο, ποιοι ήρωες εμφανίζονται, που βρίσκονται οι ήρωες και τι κάνουν. Παροτρύνετε το παιδί σας να κάνει υποθέσεις σχετικά με το περιεχόμενο του κειμένου. Μετά την ανάγνωση συζητήστε με το παιδί σας για τις αρχικές του υποθέσεις και το περιεχόμενο του κειμένου. Πόσο κοντά έπεσε στις αρχικές του προβλέψεις;  Παροτρύνετε το παιδί σας να συγκρίνει  την εικόνα με το κείμενο και να αναφέρει ποιες από τις πληροφορίες που διάβασε εμφανίζονται στην εικόνα και ποιες όχι.
Κανόνας 3: Μην του πείτε τη λέξη. Ακόμα κι αν το παιδί σας δυσκολεύετε να διαβάσει τη λέξη μην μπείτε στον πειρασμό να του την πείτε. Αφήστε του χρόνο να την κοιτάξει προσεκτικά, να την συλλαβίσει, να την διαβάσει, να την ακούσει και να την διορθώσει αν χρειάζεται. Αν παρέμβετε και του πείτε τη λέξη τότε το παιδί χάνει τη μάθηση που επιτυγχάνετε μέσα από την προσπάθεια που θα καταβάλει για να διαβάσει σωστά τη λέξη. Δώστε του τον χρόνο που χρειάζεται.
Κανόνας 4: Αφήστε το να συλλαβίσει τη λέξη. Χωρίστε τη λέξη σε συλλαβές και αφήστε χρόνο στο παιδί να διαβάσει τη κάθε συλλαβή αργά και στη συνέχεια με περισσότερη ταχύτητα για να αποκαλύψει τη λέξη.
Κανόνα 5: Επανάληψη της πρότασης. Αν το παιδί σας έχει διαβάσει υπερβολικά αργά μια πρόταση τότε το πιο πιθανό είναι ότι δεν έχει καταλάβει το νόημα αυτού που διάβασε. Επίσης, αν έχετε προσέξει ότι έχει διαβάσει λάθος μια λέξη και δεν το έχει αντιληφθεί μην το διακόψετε εκείνη τη στιγμή.  Παροτρύνετέ το να ξαναδιαβάσει την πρόταση που μόλις ολοκλήρωσε με μεγαλύτερη ταχύτητα ή πιο προσεκτικά.
Κανόνας 6: Μην επιμένετε να διορθώνει κάθε λάθος. Αν στην πρόταση υπάρχουν αρκετές δύσκολες λέξεις και το παιδί έχει καταβάλει προσπάθεια και έχει καταφέρει να διαβάσει τις περισσότερες σωστά, αφήστε το να συνεχίσει χωρίς να δώσετε σημασία σε κάποια ασήμαντα λαθάκια που μπορεί να κάνει. Δεν θέλουμε να του αποσπάσουμε την προσοχή ή να διακόψουμε τη ρέουσα ανάγνωσή.
Κανόνας 7: Μην υπερβάλλετε. Πρέπει να είστε προσεκτικοί πόσες φορές θα ζητήσετε από το παιδί να διαβάσει το κείμενο ή την πρόταση. Η εξαντλητική εξάσκηση στην ανάγνωση μόνο αρνητικά συναισθήματα θα προκαλέσει στο παιδί και θα το αποθαρρύνει από την προσπάθεια. Αν παρατηρήσετε ότι, παρόλο που το παιδί έχει διαβάσει αρκετές φορές το κείμενό του αλλά εξακολουθεί να δυσκολεύεται  τότε καλύτερα να το συζητήσετε με τον εκπαιδευτικό της τάξης για να βρείτε εναλλακτικούς τρόπους που θα μπορούσαν να βοηθήσουν το παιδί όπως π.χ. να διαβάσει μικρότερο κομμάτι ή κάποιο άλλο κείμενο.

Κανόνας 8: Διαβάστε λογοτεχνικά βιβλία στα παιδιά σας. Επειδή το παιδί σας μαθαίνει να διαβάζει ή έχει μάθει να διαβάζει ικανοποιητικά δεν σημαίνει ότι πρέπει να διαβάζει τα πάντα μόνο του. Διαβάστε του το αγαπημένο του βιβλίο και γίνετε εσείς το πρότυπο του πώς πρέπει να διαβάζεται ένα κείμενο. Διαβάστε με σωστό τόνο και με ύφος στο παιδί σας τις αγαπημένες του ιστορίες. Το παιδί σας θα μάθει πολλά μέσα από τη δική σας ανάγνωση, θα απολαύσει την ιστορία και θα μάθει να αγαπά τη λογοτεχνία. 

Monday, July 18, 2016

Teachers Pay Teachers - Διαδικτυακό πωλητήριο εκπαιδευτικού υλικού


Όταν πριν από δύο χρόνια ήρθα σε επαφή με τη σελίδα Teachers Pay Teachers αμέσως κόλλησα. Γρήγορα δημιούργησα ένα δωρεάν λογαριασμό και ως μέλος πλέον μπορούσα να "αγοράζω" υλικό. Για όσους δεν γνωρίζουν το Teachers Pay Teachers είναι μια πλατφόρμα στην οποία οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αγοράζουν, να πουλούν ή να μοιράζονται εκπαιδευτικούς πόρους. Στην αρχή προσπαθούσα να βρίσκω υλικό που παρέχεται δωρεάν, πράγμα καθόλου δύσκολο. Βλέπετε, οι εκπαιδευτικοί που δημιουργούν λογαριασμό για να πωλήσουν υλικό, είναι υποχρεωμένοι να ανεβάσουν το πρώτο δωρεάν. Στη συνέχεια επαφίεται στον κάθε πωλητή να αποφασίσει αν αυτό που ανεβάζει θα έχει τιμή ή θα παρέχεται δωρεάν. Υπάρχουν χιλιάδες άτομα από όλο τον κόσμο που δημιουργούν και πωλούν το υλικό τους και χιλιάδες εκπαιδευτικούς πόρους που παρέχονται δωρεάν.  Είναι τρομερό το τι μπορεί να ανακαλύψει κάποιος με λίγο ψάξιμο σε υλικό που παρέχεται δωρεάν. Τώρα θα μου πείτε είναι και το πρόβλημα της γλώσσας. Ευτυχώς, υπάρχει πολύ υλικό το οποίο εύκολα μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες μας και να αξιοποιηθεί από τους μαθητές μας χωρίς να υπάρχει το πρόβλημα της γλώσσας. Τα τελευταία χρόνια όμως όλο και περισσότεροι εκπαιδευτικοί από διάφορες χώρες του κόσμου δημιουργούν υλικό σε διάφορες γλώσσες. Ήδη άρχισαν και οι πρώτες προσπάθειες από εκπαιδευτικούς Κύπρου και Ελλάδας που έχουν ανεβάσει το υλικό τους στη σελίδα τους. Ποιο κάτω είναι τα άτομα που έχω εντοπίσει στην πλατφόρμα Teachers Pay Teachers που έχουν ανεβάσει υλικό στα ελληνικά. Αν πάλι δεν ενδιαφέρεστε για υλικό γιατί ετοιμάζετε μόνοι σας το υλικό σας, μπορείτε να αντικρίσετε το Teachers Pay Teachers ως μια τεράστια τράπεζα ιδεών από τις οποίες μπορείτε να αντλήσετε ιδέες που θα σας βοηθήσουν στο έργο σας. Χιλιάδες εκπαιδευτικοί μοιράζονται ιδέες σε θέματα διακόσμησης της τάξης, διαχείρισης των μαθητών, εφαρμογής καινοτόμων ιδεών αλλά και μεθόδων διδασκαλίας. 
Ίσως πάλι, να υπάρχουν εκπαιδευτικοί ανάμεσά μας που δημιουργούν υλικό που θα μπορούσαν να το μοιραστούν με τους υπόλοιπους. Δέστε το  Teachers Pay Teachers ως μια ευκαιρία για επιπλέον εισόδημα. 
Όπως και να έχει εγώ σας παροτρύνω να το δοκιμάσετε. 

Υλικό στην ελληνική γλώσσα από 

PrwtoKoudouni

https://www.teacherspayteachers.com/Store/Prwtokoudouni


Ανοιχτές τάξειςhttps://www.teacherspayteachers.com/Store/Anoixtestaxeis


Evangelia Soupihttps://www.teacherspayteachers.com/Store/Evangelia-Soupi

Dimitroula's Creationshttps://www.teacherspayteachers.com/Store/Dimitroulas-Creations


Mouritsa's Classhttps://www.teacherspayteachers.com/Store/Mouritsas-Class



x

Wednesday, July 6, 2016

Εκπαιδευτική ιστοσελίδα για το αρχαίο θέατρο στην Ελλάδα





Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας της Διεύθυνσης Μουσείων, αξιοποιώντας την πολυετή εμπειρία του στον τομέα της εκπαίδευσης στον πολιτισμό, σε διαρκή και εποικοδομητική συνεργασία με την εκπαιδευτική κοινότητα, ανέλαβε το σχεδιασμό και την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού για το αρχαίο θέατρο τόσο σε έντυπη όσο και σε ψηφιακή μορφή.
Επισκεφτείτε τη σελίδα   http://ancienttheater.culture.gr/el/   και ανακαλύψτε τα πλούσια μυστικά του αρχαίου θεάτρου. 

Sunday, July 3, 2016

Η Οδύσσεια μέσα από μια τρισδιάστατη απεικόνιση

Οι περιπέτειες του Οδυσσέα παρουσιάζονται σε μορφή κινουμένων σχεδίων σε μια τρισδιάστατη απεικόνιση. Πολύ καλό βίντεο, πιστό στο μύθο,  που μπορούμε να αξιοποιήσουμε στο σχολείο για να γνωρίσουν οι μαθητές μας τις περιπέτειες του Οδυσσέα. Αν σκεφτείτε ότι η δουλειά έγινε από ένα και μόνο άτομο νομίζω ότι είναι άθλος η παραγωγή της.


Friday, July 1, 2016

Εκφοβιστική συμπεριφορά - 'Ένα σχέδιο εργασίας για ευαισθητοποίηση των παιδιών

Φέτος εργάστηκα με μαθητές Δ΄ Δημοτικού. Στο τμήμα μου είχα 13 αγόρια και 8 κορίτσια. Παρόλο που ήταν υπέροχα παιδιά και δουλέψαμε πολύ όμορφα έτυχε να αντιμετωπίσουμε κάποια περιστατικά εκφοβιστικής συμπεριφοράς. Ανάμεσα στα κορίτσια ήταν ένα εξαιρετικό παιδί, πολύ ώριμο κορίτσι, πολύ καλή μαθήτρια με πολλά ταλέντα. Αυτά τα χαρίσματά της ήταν που προκάλεσαν τη ζήλια κάποιων κοριτσιών από το τμήμα που την στοχοποίησαν.  Θέλοντας να περάσω κάποια μηνύματα στους μαθητές μου οργάνωσα ένα μάθημα γύρω από μια εικόνα. Θα ήθελα να το μοιραστώ μαζί σας. Ίσως φανεί χρήσιμο και σε άλλους εκπαιδευτικούς.

Αρχικά τους έδωσα την παρακάτω εικόνα σε μια σελίδα Α4 (η εικόνα βρισκόταν στο κέντρο ενώ γύρω γύρω η σελίδα ήταν άδεια για να μπορέσουν αργότερα να γράψουν).  




Ζήτησα από τα παιδιά να περιγράψουν την εικόνα, να κάνουν υποθέσεις για το τι συμβαίνει και γιατί συμβαίνει. Τους ζήτησα να υποθέσουν τα συναισθήματα των προσώπων που εμφανίζονται στην εικόνα. Επισήμανα τη  φιγούρα του αγοριού που απλώς κοιτάει χωρίς να παίρνει θέση και ζήτησα από τα παιδιά να την κρίνουν. Ζήτησα από τα παιδιά να ονομάσουν αυτό που συμβαίνει στην εικόνα (κοινωνικός εκφοβισμός, λεκτικός εκφοβισμός) και να δώσουν κι άλλα παραδείγματα από τη ζωή τους στο σχολείο που μπορούν να εμπίπτουν σε αυτή την συμπεριφορά. Οι μαθητές υποδυόμενοι το κορίτσι της εικόνας είχαν την ευκαιρία να εκφράσουν τα δικά τους συναισθήματα και τις δικές τους σκέψεις πιο ελεύθερα σε σχέση με το αν μιλούσαν για τον εαυτό τους.

Για να βεβαιωθώ ότι μπορούν να αντιληφθούν τη διαφορά ανάμεσα σε κάτι που θεωρείται αστείο ή εκφοβιστική συμπεριφορά τους διάβασα δύο παραδείγματα και τους ζήτησα να εξηγήσουν αν τα δύο παραδείγματα θεωρούνται εκφοβιστική συμπεριφορά δικαιολογώντας την άποψη τους. Τα παραδείγματα είναι τα ακόλουθα:

Παράδειγμα 1: Ο Αντώνης και ο Βασίλης είναι δύο παιδιά στο ίδιο τμήμα. Και στους δυο αρέσουν οι πλάκες. Χθες ο Βασίλης πέταξε ένα κομματάκι σβηστήρι στον Αντώνη την ώρα που διάβαζε ανάγνωση. Σήμερα, ο Αντώνης κόλλησε ένα αυτοκόλλητο στην πλάτη του Βασίλη την ώρα που έγραφε στον πίνακα. Όλη η τάξη άρχισε να γελά, ακόμα και ο Βασίλης!  (Δεν υπάρχει εκφοβισμός από κανένα γιατί οι δύο συμμαθητές κάνουν αστεία μεταξύ τους διασκεδάζοντας και οι δυο).

Παράδειγμα 2: Η Κλαίρη είναι μαθήτρια της Ε΄ τάξης. Είναι ψηλή, δυναμική και της αρέσει να είναι η αρχηγός της παρέας. Η Δέσποινα είναι μια άλλη μαθήτρια της Ε΄ τάξης. Έχει καλή επίδοση στα μαθήματα. Έχει μερικές φίλες αλλά δεν είναι πολύ δημοφιλής. Μιλά χαμηλόφωνα και είναι κάπως ντροπαλή. Η Κλαίρη αγνοεί τη Δέσποινα και τις τελευταίες βδομάδες παροτρύνει τα υπόλοιπα παιδιά να μην της δίνουν σημασία. Σχεδόν καθημερινά, τους λέει να μην την κάνουν παρέα και διαδίδει άσχημα πράγματα για τη Δέσποινα. Σαν αποτέλεσμα, η Δέσποινα νιώθει πολύ άσχημα και στα διαλείμματα μένει μόνη. Δεν καταλαβαίνει τι έκανε η ίδια για να της συμβαίνει αυτό.

Οι μαθητές κατάφεραν να διακρίνουν πότε μια συμπεριφορά εμπίπτει στα όρια του εκφοβισμού και να επεξηγήσουν χρησιμοποιώντας τα πιο πάνω παραδείγματα.

Ακολούθως οι μαθητές παρακολούθησαν το πιο κάτω βίντεο εντοπίζοντας ομοιότητες με την εικόνα που τους δόθηκε αρχικά. 




Στη συνέχεια ζήτησα από τους μαθητές στο κενό χώρο της σελίδας Α4 στην οποία υπήρχε η εικόνα να γράψουν λέξεις που τους έρχονται στο μυαλό . Οι μαθητές ανακοίνωσαν τις λέξεις που έγραψαν και εκείνο που διαπιστώσαμε είναι ότι όλοι οι μαθητές χρησιμοποίησαν λέξεις με αρνητική σημασία. Αυτό μας οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η εκφοβιστική συμπεριφορά μόνο αρνητικά συναισθήματα μας προξενεί. 

Ζήτησα από τους μαθητές να εισηγηθούν τρόπους με τους οποίους οι ηρωίδες (το κοριτσάκι στην εικόνα και το κορίτσι στο βίντεο) μπορούν να αντιμετωπίσουν την εναντίον τους εκφοβιστική συμπεριφορά. Από αυτά που εισηγήθηκαν οι μαθητές δώσαμε έμφαση στην εισήγηση  "να μιλήσω στους γονείς μου, στους δασκάλους μου ή σε κάποιο μεγάλο που εμπιστεύομαι". Τις εισηγήσεις των μαθητών τις κατέγραψα στον πίνακα και στη συνέχεια οι μαθητές ετοίμασαν ένα έντυπο που είτε θα μπορούσε να αναρτηθεί στην πινακίδα του σχολείου είτε θα μπορούσε να δοθεί στους μαθητές του σχολείου. Στόχος να ενημερώσει τους μαθητές του σχολείου για τους τρόπους αντιμετώπισης της εκφοβιστικής συμπεριφοράς.

Ολοκληρώνοντας το μάθημα έδωσα στους μαθητές μια σελίδα Α4 με ένα άδειο τετράγωνο στο κέντρο. Ζήτησα από τους μαθητές να ετοιμάσουν τη δική τους ζωγραφιά και να δείξουν πώς θα ήθελαν να είναι η συμπεριφορά των παιδιών της εικόνας απέναντι στη συμμαθήτριά τους. Γύρω από τη δική τους ζωγραφιά να γράψουν λέξεις που τους έρχονται στο μυαλό. Ήθελα με την ολοκλήρωση του μαθήματος να μην υπάρχουν αρνητικά συναισθήματα στους μαθητές.


Κάποια άλλα βίντεο που μπορούμε να δείξουμε και να συζητήσουμε με τους μαθητές μας είναι τα ακόλουθα:





Tuesday, June 21, 2016

Χάρτινη κατασκευή για την τελευταία μέρα

Τελευταία μέρα της σχολικής χρονιάς. Το καλοκαιράκι έχει μυρίσει για τα καλά και οι μαθητές ανυπομονούν να ακούσουν για τελευταία φορά φέτος το κουδούνι. Ήθελα η μέρα να κυλήσει όμορφα και να τελειώσουμε με ωραίες αναμνήσεις. Για το σκοπό αυτό ετοίμασα μια μικρή χάρτινη κατασκευή η οποία ενθουσίασε τους μαθητές αλλά ταυτόχρονα τους έδινε την ευκαιρία να εκφραστούν και να γράψουν. Αρχικά δόθηκε η ευκαιρία στους μαθητές να μιλήσουν για τα καλοκαιρινά τους σχέδια και στη συνέχεια να καταγράψουν τα πλάνα τους για το καλοκαίρι γράφοντας έτσι τρεις μικρές παραγράφους.  Οι μαθητές με ενθουσιασμό συμπλήρωσαν τα κείμενα, χρωμάτισαν και έκοψαν τα σχήματα και αφού τα κόλλησαν ολοκλήρωσαν την κατασκευή τους φτιάχνοντας ένα καλοκαιρινό κουβαδάκι. 



Την κατασκευή μπορείτε να την κατεβάσετε από εδώ.

Wednesday, March 23, 2016

Πλοκή της αφήγησης

Το κείμενο «Μια περιπέτεια για το Ρωμαίο» που βρίσκεται στην Ενότητα 9, βιβλίο Ελληνικών Δ΄ Δημοτικού είναι, κατά την άποψή μου, μια καλή ευκαιρία για να παρουσιάσουμε – αν δεν το έχουμε κάνει ήδη – στους μαθητές μας τη μορφή που ακολουθεί η ροή των γεγονότων της αφήγησης. Το κείμενο που υπάρχει στο βιβλίο των Ελληνικών της Δ΄ τάξης είναι ένα μικρό απόσπασμα και, σε αντίθεση με τον τίτλο, δεν βλέπουμε καμιά περιπέτεια για τον ποντικομικρούλη Ρωμαίο. Επισημαίνουμε με τους μαθητές μας την ανακολουθία που υπάρχει ανάμεσα στο κείμενο και τον τίτλο και στη συνέχεια παρουσιάζουμε στον πίνακα την αφίσα που εποπτικοποιεί με τρόπο κατανοητό την πορεία που ακολουθεί η  πλοκή της αφήγησης. Επεξηγούμε τα διάφορα σημεία και στη συνέχεια  οι μαθητές εντοπίζουν σε ποιο σημείο της πλοκής εντάσσεται το απόσπασμα που έχουν διαβάσει. Με τη βοήθεια του Φύλλου Εργασίας 1 οι μαθητές εργαζονται σε ζευγάρια και σκέφτονται τη ροή των γεγονότων που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη συνέχεια της ιστορίας. 

Το απόσπασμα που έχουν στο βιβλίο τους αποτελεί την τοποθέτηση στην πλοκή της αφήγησης όπου παρουσιάζεται το σκηνικό (χώρος, χρόνος) και οι ήρωες της ιστορίας. Στη συνέχεια οι μαθητές σκέφτονται ποια θα μπορούσε να είναι η αυξανόμενη δράση κατά την οποία θα ξεδιπλωθεί το πρόβλημα μέσω μιας σειράς γεγονότων και το οποίο θα κεντρίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Στο σημείο καμπής το πρόβλημα θα φτάσει στην κορύφωσή του για να αρχίσει στη συνέχεια η εξομάλυνση κατά την οποία ο ήρωας θα αρχίσει να ξεπερνά τα εμπόδια ή το πρόβλημα που α-αντιμετωπίζει είτε μόνος του είτε με τη βοήθεια δευτερευόντων χαρακτήρων. Τέλος η κατάληξη της πλοκής θα αποκαλύπτει πώς τελειώνει η ιστορία, πώς λύθηκαν τα προβλήματα που αντιμετώπισε ο κεντρικός/οι ήρωας/ες.

Οι σημειώσεις που θα κρατήσουν οι μαθητές στο Φύλλο Εργασίας 1 θα τους φανούν χρήσιμες όταν την επόμενη μέρα θα κληθούν να γράψουν οι ίδιοι τη συνέχεια της ιστορίας.

Όταν πλέον οι μαθητές μας θα έχουν κατανοήσει τη μορφή που πρέπει να ακολουθεί η πλοκή στην αφήγησή τους μπορούμε να τους δίνουμε το Φύλλο Εργασίας 2 για να κρατούν σημειώσεις που θα τους διευκολύνουν στη συγγραφή του δικού τους αφηγηματικού κειμένου.

Κάντε κλικ στις εικόνες για να "κατεβάσετε" το υλικό.


Αφίσα